USG chirurgia ogólna

USG tarczycy

Badanie ultrasonograficzne (USG) stanowi podstawową metodę diagnostyczną wykorzystywaną u pacjentów z podejrzeniem chorób tarczycy. Badanie USG umożliwia określenie umiejscowienia, wielkości oraz struktury gruczołu tarczowego. Dzięki badaniu USG tarczycy można wstępnie zbadać charakter podejrzanych zmian ogniskowych, np. guzków na tarczycy. Oceniane są także przyległe węzły chłonne szyi. Gdy zachodzi konieczność wykonania biopsji guzków tarczycy, USG służy monitorowaniu położenia igły biopsyjnej – umożliwia to precyzyjne pobranie materiału do badań oraz zapewnia bezpieczeństwo zabiegu.

Badania tarczycy

Kiedy należy zbadać swoja tarczycę? Jakie objawy mogą wskazywać na choroby tarczycy?

Objawy niedoczynności tarczycy:

  • Uczucie zimna,
  • Sucha skóra, wypadanie włosów,
  • Depresja,
  • Uczucie zmęczenia, senność,
  • Nadwaga
  • Przewlekłe zaparcia

Objawy nadczynności tarczycy:

  • Przyspieszona akcja serca, uczucie kołatania serca,
  • Nerwowość, trudności w skupieniu uwagi,
  • Wzmożony apetyt, któremu towarzyszy utrzymanie niskiej masy ciała,
  • Częste biegunki,
  • Szybka męczliwość.

Wyczuwalne guzki na tarczycy:

Zdecydowana większość guzków na tarczycy to zmiany łagodne, które należy poddawać regularnej kontroli, wykonując badanie USG. Guzki mogą stanowić problem, gdy:

  • są odpowiedzialne za nadmiar produkcji hormonów, powodując nadczynność tarczycy,
  • posiadają cechy nowotworu złośliwego – stanowią pierwotne źródło raka tarczycy,
  • uciskają okoliczne struktury szyi.

Występowanie powyższych objawów powinno skłonić do wizyty u endokrynologa, który może zlecić badanie poziomu hormonów tarczycy we krwi i/lub wykonanie badania USG tarczycy.

Wskazania do USG tarczycy

Wskazaniami do wykonania badania USG tarczycy są:

  • Nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych określających poziom hormonów tarczycy (nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy),
  • Podejrzenie zapalenia tarczycy, inne choroby tarczycy,
  • Zwiększenie obwodu szyi wskazujące na możliwe powiększenie tarczycy,
  • Palpacyjnie wyczuwalne guzki na tarczycy,
  • Kontrola wielkości wcześniej stwierdzonych łagodnych guzków na tarczycy,
  • Kontrola wola guzkowego (wole guzkowe wskazuje na powiększenie tarczycy, w obrębie której uwidoczniono guzki),
  • Kontrola efektów leczenia wola miąższowego (wole miąższowe to powiększenie tarczycy bez obecności guzków),
  • Wykrycie patologicznej zmiany w obrębie gruczołu tarczowego przy okazji badania USG czy rezonansu magnetycznego wykonywanych z innych wskazań (np. podczas usg ślinianek),
  • Limfadenopatia szyjna,
  • Badanie przesiewowe u osób z obciążeniem rodzinnym (rak tarczycy występujący rodzinnie) lub u pracowników narażonych na promieniowanie jonizujące (chirurdzy),
  • Kontrola po chirurgicznej resekcji tarczycy z powodu wola guzkowego lub raka tarczycy.

Jak wygląda USG tarczycy?

Badanie USG tarczycy jest w pełni bezpieczną i nieinwazyjną metodą diagnostyki obrazowej. USG tarczycy poprzedzone jest wywiadem oraz analizą wyników badań wskazujących na możliwość chorób tarczycy. Lekarz nakłada na przednią część szyi niewielką ilość żelu medycznego, a następnie przykłada głowicę USG. W trakcie badania lekarz ocenia:

  • Położenie gruczołu tarczowego (centralne lub przesunięcie gruczołu do boku),
  • Objętość tarczycy, wielkość poszczególnych płatów gruczołu (tarczyca prawidłowe lub tzw. wole),
  • Echogeniczność miąższu tarczycy,
  • Echogeniczność podejrzanych zmian (płynowe, lito-płynowe, lite),
  • Obecność zwapnień,
  • Unaczynienie miąższu tarczycy,
  • Węzły chłonne szyi, np. pod kątem obecności choroby nowotworowej.

Co wykrywa USG tarczycy?

Wyniki USG gruczołu tarczowego zawierają opis nieprawidłowości w zakresie położenia i wielkości tarczycy oraz opis cech zmian patologicznych uwidocznionych w jej obrębie. Badanie USG tylko częściowo pozwala na odróżnienie guzków łagodnych (torbieli) od złośliwych (raka tarczycy) – aby precyzyjnie określić charakter tych zmian wymagane jest wykonanie biopsji tarczycy. W opisie USG tarczycy mogą zostać umieszczone zalecenia co do kontrolnego badania USG lub konieczności uzupełnienia diagnostyki o scyntygrafię czy tomografię komputerową tarczycy.

W opisie USG tarczycy nie umieszcza się rozpoznania chorób, np. „Choroba Graves-Basedowa” czy „choroba Hashimoto” – decyzja o ostatecznym rozpoznaniu choroby należy do lekarza prowadzącego, najczęściej endokrynologa.

Duże znaczenie ma jakość aparatu, na którym wykonywane jest USG tarczycy. Dysponując wysokiej jakości sprzętem lekarz ma szansę o wiele dokładniej opisać cechy morfologiczne tarczycy oraz monitorować ich zmiany w trakcie kolejnych badań. W Szpitalu Dworska w Krakowie dysponujemy najwyższej jakości sprzętem USG 3D General Electric® serii Voluson®, który pozwala na precyzyjną ocenę zmian na tarczycy. Nasza pracownia posiada akredytację Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego.

Biopsja tarczycy

Cienkoigłowa biopsja tarczycy (BACC) umożliwia szybkie i komfortowe dla pacjenta pobranie materiału do badania histopatologicznego celem określenia złośliwości zmian. Biopsja tarczycy wykonywana jest pod kontrolą USG, dzięki czemu zabieg jest całkowicie bezpieczny.

Wskazania do wykonania biopsji cienkoigłowej:

  • Powiększanie się guzka w kolejnych badaniach USG tarczycy,
  • Pojawienie się guzka przed 20 lub po 60 roku życia,
  • Charakter lity guzka w badaniu USG,
  • Powiększenie węzłów chłonnych szyi,
  • Występowania raka tarczycy w rodzinie badanego,
  • Ekspozycja na promieniowanie jonizujące,
  • Chaotyczny przebieg naczyń w obrębie tarczycy widoczny w USG doppler tarczycy
  • Naciekanie przyległych tkanek szyi.

W przypadku niejednoznacznego wyniku biopsji cienkoigłowej wykonuje się tzw. biopsję gruboigłową (BG).

Wykonujemy również USG tarczycy u dzieci. 

Źródła:

Trzebińska A, Dobruch-Sobczak K, Jakubowski W, Jędrzejowski M. Standardy badań ultrasonograficznych Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego – aktualizacja. Badanie ultrasonograficzne tarczycy oraz biopsja tarczycy pod kontrolą ultrasonografii. Journal of Ultrasonography 2014;14:49-60.

Najczęściej zadawane pytania o USG tarczycy:

{faqs cat=28}

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *