USG ortopedyczne

USG dłoni

USG dłoni znajduje szerokie zastosowanie w diagnostyce chronicznych bólów nadgarstka, stanów pourazowych, obrzęków, zapaleń oraz zaburzeń czucia w obrębie ręki oraz palców. W badaniu USG najczęściej ocenia się stawy ręki, struktury leżące w kanale nadgarstka oraz ścięgna palców. Dzięki możliwości oceny dynamicznej tkanek USG stanowi najczęściej wybieraną metodę diagnostyczną w większości patologii okolicy ręki. W niektórych przypadkach USG stanowi dopełnienie wyników badań czynnościowych, np. badania przewodnictwa nerwowego nerwu pośrodkowego w zespole cieśni kanału nadgarstka. USG ręki poprzez lokalizację patologicznych zmian ułatwia planowanie leczenia chirurgicznego. Ponadto USG stanowi nieocenione narzędzie do monitorowania procesu gojenia i przebudowy tkanek po zabiegach interwencyjnych, a także kontrolę skuteczności leczenia niektórych patologii, np. stanu po aspiracji ganglionu.

USG nadgarstka

USG grzbietowej strony nadgarstka

Badanie USG nadgarstka po stronie grzbietowej uwzględnia ocenę struktur leżących pod tzw. troczkiem prostowników. Podczas badania lekarz ocenia ścięgna mięśni położone w poszczególnych przedziałach (I-VI) troczka:

  • I przedział: ścięgna mięśni odwodziciela długiego kciuka oraz prostownika krótkiego palucha,
  • II przedział: ścięgna mięśni prostownika promieniowego długiego nadgarstka oraz prostownika promieniowego krótkiego nadgarstka,
  • III przedział: ścięgno mięśnia prostownika długiego kciuka,
  • IV przedział: ścięgna mięśni prostownika palców oraz prostownika wskaziciela,
  • V przedział: ścięgno prostownika palca małego,
  • VI przedział: ścięgno prostownika łokciowego nadgarstka.

Następnie oceniane są:

  • zarysy kości nadgarstka wraz z więzadłami,
  • zarysy kostne nasad dalszych kości przedramienia,
  • więzadła stawu promieniowo-nadgarstkowego,
  • kompleks chrząstki trójkątnej (TFCC – Triangular Fibrocartilage Complex) – jest to tkanka chrzęstno-więzadłowa położona między kośćmi nadgarstka a kością łokciową.

USG dłoniowej strony nadgarstka

Badanie USG nadgarstka po stronie dłoniowej obejmuje ocenę:

  1. struktur położonych w kanale nadgarstka:
    • nerwu pośrodkowego,
    • ścięgien mięśni zginaczy palców,
  2. struktur położonych w kanale Guyona:
    • nerwu łokciowego,
    • tętnicy łokciowej.

Jakie patologie można zdiagnozować podczas badania USG dłoni?

Choroba de Quervaina

Objawem choroby de Quervaina jest ból u nasady kciuka i bocznej części nadgarstka. Istotą schorzenia jest zapalenie pochewek ścięgien mięśni prostujących i odwodzących kciuk. Ścięgna te przebiegają w pierwszym przedziale troczka prostowników. Zmniejszenie przestrzeni pod troczkiem oraz przeciążenie mięśni kciuka może prowadzić do mechanicznego podrażnienia tkanek.

Badanie USG stanowi podstawową metodę obrazowania choroby de Quervaina. Podczas badania USG lekarz ocenia strukturę ścięgien, otaczających je pochewek oraz troczka prostowników. Badanie dynamiczne USG pozwala na obserwację zaburzeń ślizgu ścięgien w pochewce podczas wykonywania ruchów kciukiem. Lekarz często stwierdza pogrubienie ścięgien powyżej i poniżej troczka oraz pociąganie zwłókniałego troczka przez ścięgna mięśni.

Przeczytaj więcej o chorobie de Quervaina

Zespół skrzyżowania

Objawami zespołu skrzyżowania jest ból i obrzęk w dalszej części przedramienia po stronie promieniowo-grzbietowej. W przebiegu zespołu skrzyżowania dochodzi do zapalenia pochewek ścięgnistych z powodu wzajemnego konfliktu krzyżujących się ścięgien mięśni należących do pierwszego i drugiego przedziału troczka prostowników. Zespół skrzyżowania często występuje u osób wykonujących powtarzane ruchy zgięcia i wyprostu nadgarstka.

W badaniu USG widoczny jest wysięk i pogrubienie pochewek ścięgnistych, a w obrębie ścięgien stwierdza się ogniska włóknienia i obszary mikrouszkodzeń.

Choroba Wartenberga

W przebiegu choroby Wartenberga obserwuje się ból i mrowienie promieniowo-grzbietowej strony nadgarstka oraz dalszej części przedramienia. Przyczyną dolegliwości jest podrażnienie gałązki nerwu promieniowego przez stan zapalny przylegle leżącej żyły odpromieniowej, ucisk przez powięź przedramienia lub zmiany bliznowate.

USG pozwala na precyzyjną ocenę stanów patologicznych potencjalnie będących przyczyną konfliktu z gałązką nerwu promieniowego. W USG można ponadto stwierdzić pourazowe przerwanie ciągłości nerwu. Wyniki badania USG mają kluczowe znaczenie dla wyboru metody leczenia.

Gangliony

Gangliony (torbiele galaretowate) są miękkimi guzkami wypełnionymi płynem zlokalizowanymi na grzbietowej stronie nadgarstka. Gangliony powstają prawdopodobnie w wyniku uszkodzenia aparatu torebkowo-więzadłowego nadgarstka, co powoduje wydostanie się płynu poza jamę stawu.

Badanie USG nadgarstka umożliwia lokalizację ganglionów oraz różnicowanie ich z innymi łagodnymi guzami obecnymi w obrębie ręki, np. guzem pochewki ścięgna (guzem olbrzymiokomórkowym) czy tłuszczakiem.

Przeczytaj więcej o metodach leczenia ganglionów

Zespół cieśni kanału nadgarstka

Zespół cieśni kanału nadgarstka objawia się drętwieniem lub bólem dłoniowej strony nadgarstka promieniującym w kierunku palców I-III i połowy IV-go palca. Dolegliwości wynikają z ucisku nerwu pośrodkowego na poziomie jego przejścia przez kanał nadgarstka.

USG kanału nadgarstka umożliwia ocenę nerwu pośrodkowego oraz struktur kanału, które mogą stanowić przyczynę zmniejszenia przestrzeni dla nerwu i jego kompresji. Możliwe przyczyny ucisku to: zapalenie pochewek ścięgnistych zginaczy palców, zbliznowacenia pourazowe, zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze lub obecność ganglionów. W warunkach patologicznych lekarz stwierdza zaokrąglony kształt nerwu w jego przekroju poprzecznym, obniżoną echogeniczność, zatarcie włókienkowej struktury nerwu oraz miejscowe wzmożone ukrwienie powodujące obrzęk nerwu.

Przeczytaj więcej o zespole cieśni kanału nadgarstka

Zespół kanału Guyona

W kanale Guyona utworzonym przez kość grochowatą oraz haczykowatą przebiega nerw łokciowy oraz tętnica łokciowa. Ucisk nerwu łokciowego wyzwala zaburzenia czucia lub ból promieniujący do IV i V palca ręki. Przyczyną ucisku nerwu może być powtarzana kompresja mechaniczna podczas częstego opierania nadgarstka na uchwycie kuli lub kierownicy roweru. Najczęściej jednak nerw zostaje uciśnięty przez pourazowy obrzęk tkanek miękkich, odłam fragmentu kostnego, obecność guza lub tętniaka tętnicy łokciowej. Badanie USG dłoni pozwala na precyzyjne uwidocznienie przyczyny ucisku nerwu.

Sonochirurgia

Sonochirurgia to inaczej przezskórny zabieg interwencyjny wykonywany pod kontrolą USG. Przykładami zabiegów sonochirurgicznych w obrębie ręki są:

  • Punkcja stawów nadgarstka i ręki – pobranie płynu stawowego,
  • Podanie leku do stawów nadgarstka i ręki,
  • Podanie leku do pochewki ścięgnistej objętej zapaleniem,
  • Aspiracja zawartości ganglionu.

 

Badanie USG dłoni może obejmować także USG palca ręki.

 

Źródła:

  1. Dębek A, Czyrny Z, Nowicki P. Zmiany patologiczne ręki w badaniu ultrasonograficznym. Journal of Ultrasonography 2014; 14: 74-88.
  2. Bianchi S, Zamorani MP. Procedury interwencyjne [w:] Derchi L, Rizatto G, Valle M, Zamorani M. Ultrasonografia układu mięśniowo-szkieletowego, Medipage, Warszawa 2009, s. 889-918.

Najczęściej zadawane pytania o USG nadgarstka, dłoni:

{faqs cat=24}

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *