Chirurgia ogólna

Operacja przepukliny pępkowej

Przepuklina pękowa jest jedną z przepuklin występujących w obrębie jamy brzusznej. Przepuklina pępkowa występuje głównie u małych dzieci (do około 2-3 lat) i jest wynikiem braku zamknięcia się pierścienia pępkowego. Przepuklina pępkowa może również pojawiać się u dorosłych i stanowić powikłanie ciąży, porodu, zabiegu operacyjnego lub urazu w okolicy pępka. U dzieci przepuklina ulega najczęściej samoistnemu zamknięciu. Wykonanie zabiegu operacyjnego u dzieci wskazane jest, gdy nie doszło do ustąpienia przepukliny w wieku 3 lat. U osób dorosłych nie warto czekać, aż przepuklina zwiększy swoje rozmiary, ponieważ może to doprowadzić do groźnych powikłań. Operacja przepukliny pępkowej polega na przemieszczeniu mięśni i tkanek miękkich powłok brzusznych tak, aby zamknąć przepuklinę. Nowoczesne metody stosowane w leczeniu przepuklin pozwalają na uzyskanie bardzo dobrych efektów i tym samym umożliwiają przywrócenie komfortu życia.

Co to jest przepuklina?

Mięśnie i rozcięgna ścian brzucha utrzymują narządy wewnątrz jamy brzusznej. Przepuklina tworzy się wtedy, gdy dojdzie do powstania otworu lub szczeliny w powłokach brzusznych. Powoduje to uwypuklenie się otrzewnej czyli błony wyścielającej jamę brzuszną i oddzielającą narządy wewnętrzne od ścian brzucha. W warunkach przepukliny może dojść do częściowego przemieszczenia się narządów jamy brzusznej na zewnątrz. Nieprawidłowy otwór w powłokach brzusznych nazywany jest wrotami przepukliny. Uwypuklona przez otwór otrzewna tworzy tzw. worek przepuklinowy. Narządy przemieszczone do worka przepuklinowego poza obręb ścian brzucha nazywane są zawartością przepukliny – najczęściej są to pętle jelita. W początkowym okresie uwypuklone narządy wewnętrzne mogą być odprowadzone do wnętrza jamy brzusznej. Jeśli wskutek powstania zrostów otrzewnej powrót narządów nie jest możliwy, jest to tzw. przepuklina nieodprowadzalna. Uwięźnięcie jelit we wrotach przepukliny może spowodować stan ich niedokrwienia – jest to bardzo niebezpieczna sytuacja, ponieważ może dojść do martwicy jelita, pęknięcia jego ścian i wtórnego zapalenia otrzewnej. Aby uniknąć tych groźnych powikłań, należy udać się na konsultację do chirurga ogólnego. Lekarz oceni stopień przepukliny oraz zaproponuje odpowiednie leczenie zanim dojdzie do powiększenia i utrwalenia się przepukliny.

Jak rozpoznać przepuklinę pępkową?

Charakterystycznym objawem przepukliny pępkowej jest uwypuklenie w okolicy pępka. Z początku uwypuklenie może mieć zaledwie kilka milimetrów i jest trudne do zauważenia. Z czasem dochodzi do stopniowego powiększania się przepukliny – pępek zmienia swój kształt i ulega coraz większemu uwypukleniu. Przepuklinie może towarzyszyć ból w okolicy pępka. Objawy przepukliny pępkowej są najbardziej zauważalne w momencie kaszlu, kichania lub oddawania stolca. Dolegliwości mogą się także nasilać w trakcie ucisku ręką celem odprowadzenia zawartości przepukliny do wnętrza jamy brzusznej.

Przyczyny przepukliny pępkowej

Przepuklina pępkowa u małego dziecka

Dziecko przebywające w łonie matki otrzymuje tlen i substancje odżywcze drogą krwi pępowinowej. Po narodzinach dziecka i odpadnięciu pępowiny anatomiczny otwór, w którym przebiegały naczynia krwionośne powinien ulec samoistnemu zasklepieniu. Jeśli rozcięgna mięśni brzucha nie zetkną się w miejscu ujścia pępowiny, tworzy się przepuklina pępkowa.

Przepuklina pępkowa u dorosłych

U osób dorosłych przepuklina pępkowa nie jest typową przepukliną pępkową, a okołopępkową. Przepukliny pępkowe u dorosłych są wynikiem osłabienia lub mechanicznego uszkodzenia tkanki łącznej w okolicy pępka. Zwiększone ryzyko przepukliny występuje u osób po zabiegach laparoskopowych, podczas których narzędzia chirurgiczne wprowadzano przez pępek. Problem przepukliny pępkowej częściej pojawia się u kobiet w ciąży, osób z otyłością brzuszną i wodobrzuszem. W stanach tych zwiększone ciśnienie może spowodować powstanie szczeliny w powłokach brzusznych i rozwój przepukliny. Znaczenie może mieć także genetycznie uwarunkowana słabsza budowa tkanki łącznej oraz podeszły wiek.

Leczenie przepukliny pępkowej

Przepuklina pępkowa – kiedy operować?

Przepukliny pępkowe u małych dzieci przeważnie są niewielkie i rzadko wiążą się z powikłaniami. W większości przypadków zasklepiają się przed ukończeniem 2-3 roku życia (pierścień pępkowy zamyka się). W tym okresie wskazana jest obserwacja i regularne kontrole lekarskie. Utrzymywanie się przepukliny, jej powiększanie się lub bolesność może być wskazaniem do leczenia operacyjnego. U dorosłych każda przepuklina pępkowa powinna być leczona operacyjnie (jeśli nie ma przeciwwskazań). Zaniedbanie leczenia z reguły powoduje dalsze osłabienie powłok brzusznych i powiększenie przepukliny. Ponadto może dojść do wystąpienia niebezpiecznych powikłań, takich jak uwięźnięcie przepukliny i odcinkowa martwica jelit. Pas na przepuklinę pępkową może być przydatny w okresie oczekiwania na zabieg operacyjny. Noszenie pasa na przepuklinę może zapobiegać powiększaniu się przepukliny, ale nie doprowadzi do jej wyleczenia.

Jak wygląda operacja przepukliny pępkowej?

Zabieg przeprowadzany jest najczęściej w znieczuleniu ogólnym – pacjent jest usypiany i pozostaje nieprzytomny w trakcie operacji. Czas trwania zabiegu wynosi 0,5-1,5 godziny i zależy od wybranej metody operacyjnej. Wybór metody zamknięcia przepukliny pępkowej uzależniony jest od wielkości przepukliny oraz biegłości chirurga w technikach operacyjnych. Jedną z najczęściej wykorzystywanych metod jest metoda Mayo. W trakcie zabiegu wykonywane jest półkoliste cięcie wokół pępka i jego uwolnienie. Chirurg oddziela worek oponowy i jeśli jest on odprowadzalny, nie ma konieczności jego otwierania. Gdy przepuklina pępkowa jest dużych rozmiarów i jest nieodprowadzalna, chirurg nacina worek oponowy, uwalnia i odprowadza narządy do jamy brzusznej, a następnie zszywa otrzewną. Wrota przepukliny zamykane są powięzią zszywaną „na zakładkę”. Jeśli zbliżenie brzegów powięzi jest utrudnione lub tkanka jest słabej jakości, chirurg może wszczepić w pod powłoki brzuszne specjalną siatkę. Siatka ta dodatkowo wzmacnia miejsce po przepuklinie i zapobiega ponownemu rozejściu się powięzi. Na końcu przyszywa się pępek tak, aby uzyskać jak najbardziej naturalny wygląd brzucha.

Operacja przepukliny pępkowej – rekonwalescencja

W pierwszych tygodniach po zabiegu celem postępowania jest stopniowy powrót do podstawowych czynności dnia codziennego z jednoczesną ochroną operowanej okolicy. Fizjoterapeuta jeszcze w szpitalu uczy bezpiecznych zmian pozycji (wstawania, siadania). Ponadto każdy pacjent zostaje poinstruowany o konieczności stabilizacji okolicy operowanej w trakcie kaszlu czy korzystania z toalety. Lekarz może zalecić noszenie pasa na przepuklinę, który dodatkowo będzie ochraniał gojące się tkanki. Zalecenia po operacji przepukliny pępkowej dotyczą głównie poziomu aktywności fizycznej. Przez 2-3 miesiące po zabiegu należy zmodyfikować styl życia, tj. unikać dźwigania ciężarów i wysiłku nadmiernie angażującego tłocznię brzuszną. Stopniowe wzmacnianie mięśni brzucha powinno odbywać się pod opieką doświadczonego fizjoterapeuty. Powrót do pełnej aktywności możliwy jest zazwyczaj w 4-6 miesiącu po zabiegu.

Najczęściej zadawane pytania o operację przepukliny pępkowej:

{faqs cat=140}

Reklamy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *